Mundarija
Raqamli texnologiyalar davrida smartfon va boshqa qurilmalarni zararli dasturlar hamda firibgarlar hujumlaridan iloji boricha ishonchli himoya qilish juda muhim masaladir. iPhone’larning yuqori darajadagi xavfsizligi ushbu brend smartfonlarining eng muhim afzalliklaridan biridir. Apple qurilmalaridan foydalanganingizda shaxsiy ma’lumotlaringizning ishonchli himoyalanishiga ishonch hosil qilishingiz mumkin. Keling, ushbu qurilmalarda xavfsizlikni ta’minlaydigan asosiy mexanizmlar va imkoniyatlarni batafsil ko‘rib chiqamiz.
Ma’lumotlarni ko‘p bosqichli himoya qilish
iOS’ning yopiq ekotizimi dasturiy ta’minotni qat’iy nazorat ostida ushlab turadi. iPhone’ga internetdan kelgan noma’lum ilovalarni o‘rnatishga ruxsat berilmaydi: tizim faqat tekshiruvdan o‘tgan, App Store orqali yuklab olingan yoki ruxsat etilgan tizim mexanizmlari orqali o‘rnatilgan ilovalarning ishga tushishiga ruxsat beradi.
Qurilmada joy bo‘shatish uchun shaxsiy ma’lumotlarning bir qismini iCloud’da saqlash mumkin. Bulutda ma’lumotlar shifrlangan holda saqlanadi, bu esa maxfiylikning yuqori darajasini ta’minlaydi.
Biometrik autentifikatsiya axborotni himoyalashning eng ishonchli usullaridan biridir. Masalan, Face ID yoki Passcode yordamida smartfonni qulfdan chiqarish, Apple Pay orqali to‘lovlarni tasdiqlash, bank ilovalariga kirish hamda muhim sozlamalar va funksiyalarga ruxsat berish mumkin.

iPhone’da maxfiylik va ma’lumotlarni himoya qilish
Foydalanuvchi ma’lumotlarining yuqori darajadagi maxfiyligini ta’minlash uchun iPhone’da ko‘p bosqichli himoya tizimi joriy etilgan. U quyidagilarni o‘z ichiga oladi:
- uchdan-uchgacha shifrlash;
- ilova ruxsatlarini boshqarish va bekor qilish;
- bulut saqlash uchun standart va kengaytirilgan himoya darajalari;
- Face ID orqali kirish;
- ikki bosqichli tasdiqlash;
- xavfsizlik kalitlari va parollar.
iPhone’dan foydalanganingizda ishlab chiquvchilarning shaxsiy ma’lumotlar maxfiyligiga qaratilgan jiddiy e’tiborini yaqqol sezish mumkin.
Ma’lumotlarni smartfon va bulut o‘rtasida taqsimlash
Bulutda saqlanadigan ma’lumotlar haqida xavotirlanishga hojat yo‘q. iCloud’da odatda nisbatan sezgir bo‘lmagan ma’lumotlar saqlanadi: xizmat ma’lumotlari, qurilmalar o‘rtasidagi sinxronlash uchun axborot, fotosuratlar, taqvim, kontaktlar va eslatmalarning zaxira nusxalari. Qaysi ma’lumotlar bulutga yuklanishini «iCloud» bo‘limidagi sozlamalar orqali o‘zingiz belgilaysiz.

Yuqori darajada sezgir ma’lumotlar esa smartfonning o‘zida saqlanadi: biometrik ma’lumotlar, sun’iy intellekt modellari, to‘lovlar va boshqalar. Apple ma’lumotlarni saqlashda gibrid yondashuvdan foydalanadi. Masalan, ayrim operatsiyalarni tasdiqlash uchun ma’lumotlar vaqtincha bulutga yuboriladi, so‘ngra avtomatik tarzda o‘chirib tashlanadi. Bunday mexanizm, masalan, qurilmaga o‘rnatilgan sun’iy intellekt modeli orqali matnni tahrirlashni talab qilganingizda qo‘llaniladi.
Ilova ruxsatlarini boshqarish
iOS ilovalar tomonidan so‘ralgan ruxsatlarni nazorat ostida ushlab turadi va shubhali harakat aniqlansa, foydalanuvchiga bildirishnoma yuboradi. Yangi ilova o‘rnatilgach, siz undan joylashuv, kamera, mikrofon yoki boshqa ma’lumotlarga kirish uchun ruxsat berishingiz yoki rad etishingiz mumkin. Ushbu funksiya va kirish huquqlarini «Maxfiylik va xavfsizlik» bo‘limi orqali boshqarish mumkin.

Qo‘ng‘iroqlar va yozishmalarni himoyalash
Apple qurilmalari FaceTime qo‘ng‘iroqlari va iMessage yozishmalarini uchdan-uchgacha shifrlash yordamida himoyalaydi. Xavfsizlikni oshirish uchun kontaktlarni bloklash, spamni bloklash va boshqa qo‘shimcha vositalar ham mavjud.
App Store ilovalarining xavfsizligi
Mutaxassislar ilovalarni faqat rasmiy App Store orqali o‘rnatishni tavsiya etadi. Ilovalar App Store’da joylashtirilishidan avval zararli kod mavjudligi, maxfiylik va xavfsizlik talablariga muvofiqligi bo‘yicha avtomatik va qo‘lda tekshiruvdan o‘tkaziladi (App Review). Ishlab chiquvchilar firibgar akkauntlar va soxta sharhlarga qarshi choralar ko‘radi. Natijada zararli dasturiy ta’minot kirib kelish xavfi minimal darajaga tushiriladi.
Ilova qurilmaga o‘rnatilgandan keyin ham tizim qo‘shimcha himoya mexanizmlarini ishga tushiradi. Masalan, Sandbox texnologiyasi qo‘llaniladi: bunda ilovalar izolyatsiyalangan bajarilish muhitida ishlaydi va tizim fayllari yoki boshqa ilovalardagi ma’lumotlarga kira olmaydi.

iOS yoki Android: qaysi biri kuchliroq himoyaga ega?
iOS’da xavfsizlik yuqori darajada ta’minlangan. Bunda yopiq ekotizim, uzoq muddatli yangilanishlar hamda apparat va dasturiy ta’minot ustidan qat’iy nazorat muhim rol o‘ynaydi. iOS’da ichki xavfsizlik vositalaridan ham foydalanish mumkin. Masalan, yo‘qotilgan yoki o‘g‘irlangan qurilmalarni himoya qilish uchun mo‘ljallangan funksiyalar firibgarlar uchun qo‘shimcha cheklovlar joriy etadi. Agar biron ilova shubha uyg‘otsa, uning ayrim ruxsatlarini cheklash yoki rad etish mumkin. Bundan tashqari, qurilmani topish yoki masofadan bloklash imkoniyati ham mavjud. Bu mavzu bo‘yicha avvalgi materialda batafsil tavsiyalar bergan edik.

Android operatsion tizimidagi qurilmalarda xavfsizlik darajasi ko‘p jihatdan ishlab chiqaruvchi va uning ekotizimiga bog‘liq. Shu bilan birga, foydalanuvchi ilovalarni o‘rnatishda ehtiyotkor bo‘lishi kerak.
Raqamli gigiyena qoidalari
iPhone yuqori xavfsizlik darajasiga ega bo‘lsa-da, raqamli gigiyena qoidalariga amal qilish muhimdir. Shubhali havolalarga kirmaslik va ilovalarni faqat App Store orqali o‘rnatish tavsiya etiladi. Kamida olti belgidan iborat, harflar, raqamlar va maxsus belgilarni o‘z ichiga olgan murakkab parollar qo‘llash maqsadga muvofiq. Ikki faktorli autentifikatsiyani yoqish va iOS’ni muntazam yangilab borish xavfsizlikni sezilarli oshiradi.
O‘zbekistonda iPhone’ni Apple’ning rasmiy hamkori iSpace orqali xarid qilish mumkin. iSpace’da faqat original Apple qurilmalari va ularga mos aksessuarlar taqdim etiladi. Smartfonni mamlakat bo‘ylab yetkazib berish bilan buyurtma qilish yoki Tashkent City Mall’dagi iSpace do‘koniga tashrif buyurish mumkin. Har ikki holatda ham mutaxassislar qurilmani tanlash va sozlashda yordam berishga tayyor.
Savollar va javoblar
Nega iPhone eng himoyalangan smartfonlardan biri hisoblanadi?
Apple qurilmalari ko‘pincha xavfsiz deb e’tirof etiladi. Bunda yopiq ekotizim, App Store ustidan nazorat hamda muntazam yangilanishlar muhim rol o‘ynaydi.
iCloud xavfsizmi?
iCloud’dagi ma’lumotlar shifrlash yordamida himoyalanadi. Ba’zi ma’lumotlar uchun uchdan-uchgacha shifrlashdan ham foydalaniladi. Istalgan taqdirda kengaytirilgan himoyani yoqish mumkin.
Apple mening fayllarimni ko‘ra oladimi?
Yo‘q. Apple qurilmadagi va bulutdagi shaxsiy ma’lumotlarga kirishni cheklaydi. Ba’zi ma’lumotlar uchdan-uchgacha shifrlash orqali himoyalanadi.
Agar telefon begona shaxslar qo‘liga tushsa, nima qilish kerak?
Boshqa qurilmadan Find My xizmati orqali «Yo‘qolgan rejim»ni yoqish mumkin. Bu qurilmani topish va uning funksiyalariga kirishni cheklashga yordam beradi.
Shuningdek o‘qing
iPhone 17 Pro va iPhone 17 Pro Max: qaysi modelni tanlash maqsadga muvofiq?
Nima uchun iPhone yaxshiroq suratga oladi: Apple’ning kuchli kamerali smartfonlari afzalliklari
Tarqatma xabarlarga obuna bo‘ling va do‘konning yangi aksiyalari va maxsus takliflari haqida birinchilardan bo‘lib bilib oling!